Posts Tagged ‘Crisis’

2009-mei: Balkenende ontkent dat crisis het resultaat is van verkeerde politiek

21/06/2009

   Illustratie Roel Venderbosch
Illustratie Roel Venderbosch

Gepubliceerd: 22 mei 2009
De economische crisis is het resultaat van een systeemfout, van verkeerde politiek. Maar in zijn opiniestuk ‘Niet marktfalen, maar menselijk falen’ (NRC-Opiniepagina, 19 mei) gaat de premier daar volledig aan voorbij.

Door Agnes Kant

Mensen hebben zich laten leiden door eigenbelang en zijn het maatschappelijk belang uit het oog verloren, stelt minister-president Balkenende. Hij doet daarom een moreel beroep op de mensen om hun eigen verantwoordelijkheid te nemen. Dat lijkt helaas veel op de eerdere uitlating van onze vicepremier Bos dat ‘we allemaal schuld hebben’. Daarmee wordt ontkend dat de huidige crisis het resultaat is van een verkeerde politiek. Dat het geen uitvoeringsfout is, maar het gevolg van een systeemfout.

Waarom heeft de bankier gefaald toen zijn bank failliet dreigde te gaan? Waarom faalde de directeur toen de woningcorporatie miljoenen huurinkomsten verkwanselde aan een cruiseschip? Waarom faalden de managers van gehandicapteninstelling Philadelphia toen hij zich bezig hield met onverantwoorde vastgoedprojecten in plaats goede zorg?

Het is goed om te kijken naar de persoonlijke verantwoordelijkheid van mensen, maar de oorzaak van hun falen zit meestal dieper. Bonussen en gebrekkig toezicht hebben bankiers verleidt tot onverantwoord gedrag. Een regering die marktdenken zaait bij woningcorporaties, zorg, openbaar vervoer en energiebedrijven, moet niet gek opkijken als de commerciële belangen zwaarder gaan wegen dan publieke belangen.

De afgelopen decennia heerste de neoliberale politiek, die liberaliseerde, privatiseerde, flexibiliseerde en vermarktte wat van ons allemaal is. De overheid werd haar macht en overzicht ontnomen. De tweedeling groeide, de georganiseerde solidariteit werd uitgehold en de publieke zaak verkwanseld. Dit had vergaande gevolgen. Het leidde tot een ‘ieder-voor-zich’-mentaliteit.

Het morele appel van onze premier om maatschappelijk verantwoord gedrag te bevorderen volstaat dan ook niet. Er moet een nieuwe politieke koers komen. In het betoog van onze minister-president is daar helaas nog niets van te zien.

Agnes Kant is fractievoorzitter van de SP in de Tweede Kamer

bron: www.nrc.nl

Advertenties

2009-feb: De januskop van ‘Big Business’

21/06/2009

door kareldegrote op 23/02/2009

januskopjanuskop
Economen trachtten al maanden elkaar de tent uit te vechten over wie er schuld is aan de huidige crisis: de markt of de overheid? Intussen tuimelen banken om en maakt de overheid zich zorgen over het dalende vertrouwen in de (financiële) markt. Gisteren kwamen de Europese leiders samen voor de bespreking van een oplossing voor de economische crisis, terwijl in Amerika het Congres afgelopen zaterdag een groot stimuleringspakket goedkeurde voor het oppeppen van de haperende economie. Staatsinterventie is het sleutelwoord dat in de mond van vrijwel iedere politicus ligt, maar wat zou de markt hier van vinden? Is hier met andere woorden sprake van ongeoorloofde staatbemoeienis?

Eigenlijk is de scheiding tussen markt en overheid schone schijn: de eerste Nederlandse multinational -de V.O.C.– was een bedrijf dat zijn succes te danken had aan een staatsmonopolie op de verkoop van specerijen en aardig wat ’oliemannen’ zijn na hun loopbaan bij Shell op hoge politieke posities terecht gekomen, waarbij ik onwillekeurig denk aan Hendrik Colijn en Wouter Bos. Bovendien profiteerde het Nederlandse bedrijfsleven van de door de overheid gefinancierde koloniale expansie in Nederlands-Indië en Suriname. De relatie tussen de overheid en ‘big business’ is zelfs zo innig dat sommigen plachten te spreken van een samenzwering tussen staat en kapitaal. Blijkbaar is die samenzwering echter niet sterk genoeg gebleken om de huidige crisis te voorkomen.

golden_parachute
Het is echter niet verwonderlijk dat de overheid en het zakenleven elkaar op een gegeven moment vinden, want de staat is altijd op zoek naar grote bedrijven die veel belasting opleveren voor de schatkist, terwijl bedrijven geen betere en grotere afnemer kennen dan de overheid. Hiermee komen we eigenlijk tot de kern van het betoog, namelijk dat ‘big business’ helemaal geen hekel heeft aan de overheid als het haar uitkomt, integendeel: de overheid is goed als grootste afnemer van goederen en verstrekker van (quasi-)monopolies.

Wat we nu zien is dat door de economische crisis ‘big business’, de staat en zelfs de vakbond bij elkaar kruipen om de gevolgen van de economische crisis zoveel mogelijk af te wentelen op de burger: de burger is schuld door het ‘dalend consumentenvertrouwen’, de burger mag de ‘Wall Street bailout’ ophoesten door middel van de belastingen en de burger dient zijn sociale rechten in te leveren (pensioenleeftijd/ontslagrecht) om de crisis op te lossen. De staat en kapitaal mogen elkaar in de armen sluiten, maar de burger betaalt de rekening.

bron: kareldegrote.wordpress.com